|
Đặc
điểm giải phẫu
- Niêm mạc:
+ Niêm mạc trực tràng là
liên bào trụ phủ đến đáy các cột Morgagni (các cột này nối nhau ở phần đáy
tạo thành van Morgagni).
+ Niêm mạc phần van
Morgagni là liên bào hình khối (lập phương)
+ Từ dưới van Morgagni liên
bào hình vẩy, nhiều tầng
+ Dưới đường da - hậu môn
là liên bào da.
- Cơ trực tràng: cơ dọc ở
ngoài, cơ vòng ở trong
- Mạch máu:
+ Động mạch gồm 3 nhánh: động
mạch trực tràng trên, giữa và dưới
+ Tĩnh mạch: nối hai hệ cửa
– chủ (trong hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa sẽ thấy giãn các vòng nối ở
trực tràng).
Đặc
điểm triệu chứng
a.
Triệu chứng cơ năng
- Mót đi ngoài giả, có khi
chỉ có một ít phân kèm theo nhầy và máu, hoặc có cảm giác như có vật lạ
trong hậu môn.
- Bài tiết nhầy, máu, dịch
mủ theo phân
- Rát, tưng tức hậu môn (cảm
giác đau này xuất phát từ trực tràng và đại tràng xich-ma lan xuống “cơn quặn
trực tràng”).
- Chảy máu trực tràng: tự
chảy ra hoặc đi ngoài máu đỏ tươi, mức độ ít kèm theo với phân, hay tái
phát, có khi chảy máu đơn độc không có phân.
- Rối loạn lưu thống:
+ Táo hoặc lỏng
+ Táo lỏng xen kẽ
+ Phân hình dẹt như lá lúa
(gặp trong ung thư trực tràng)
Các
triệu chứng thực thể
- Tư thế khám hậu môn trực
tràng
+ Nằm sấp, chổng mông, đùi
gấp vào ngực - bụng
+ Nằm tư thế phụ khoa, Nằm
nghiêng, chân trên co
- Nhìn toàn bộ vùng hậu môn
xem
+ Có vết xước do gãi, lỗ
rò, khối u, búi trĩ, sa trực tràng.
+ Nhìn hậu môn khi bảo bệnh
nhân rặn từ nhẹ đến mạnh (như rặn ỉa).
- Thăm khám trực tràng để
phát hiện:
+ Tình trạng trương lực của
cơ thắt hậu môn (thường thấy cảm giác ép chặt vào đầu ngón tay khi thăm hậu
môn)
+ Khám rãnh trực tràng
(Siloninter-hemorrhoidaire)
+ Tình trạng trương lực của
cơ mu trực tràng
+ Các khối u, búi trĩ nội,
polyp, cục phân rắn
+ Tình trạng thành bên của
trực tràng
+ Cuối cùng là xem phân, chất
nhầy, máu dính ở trên găng. Ở nữ: xem tình trạng tử cung và vách trực tràng
âm đạo. Ở nam: xem tình trạng túi tinh và tiền liệt tuyến.. Ngoài ra còn
thăm phối hợp với nắn bụng, để xem các u vùng tiểu khung.
- Soi trực tràng: qua soi
trực tràng đưa máy soi vào sâu 25cm sẽ xác định được tình trạng viêm loét
(từng đám xung huyết, niêm mạc thô nhạt màu, hoặc các ổ loét... lỗ rò (trực
tràng- âm đạo, trực tràng-bàng quang), trạng thái mạch máu (búi trĩ nội...)
Qua soi trực tràng kết hợp với sinh thiết để có chẩn đoán về tổ chức học
- Chụp khung đại tràng có
baryt: để kiểm tra hình thái của đại tràng (to, dài, vừa to vừa dài) tình
trạng lưu thông, hình các khối u.
(Theo
Benhhoc.com)
|
0 nhận xét